बेनी (म्याग्दी) – विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तनमन्त्री महावीर पुन सरकारी तामझाम र सवारीको लामा लस्करबिना साधारण ट्याक्सी चढेर गृहजिल्ला म्याग्दी आएका छन्। ग १ ज ३२६८ नम्बरको ट्याक्सीमार्फत म्याग्दी आएका मन्त्री पुनले जिल्लामा पुगेलगत्तै शनिबार बिहानैदेखि विभिन्न स्थानको स्थलगत अनुगमन गरेका छन्।
सामान्यतया मन्त्रीहरूको भ्रमणमा सरकारी गाडीको काफिला, सुरक्षाकर्मी र औपचारिक स्वागत टोलीको उपस्थिति देखिने गरे पनि मन्त्री पुनको भ्रमण भने त्यसको ठीक विपरीत देखिएको छ। कुनै पनि सरकारी सवारी साधन प्रयोग नगरी सार्वजनिक ट्याक्सीमार्फत जिल्ला पुगेका उनले आफ्नो कार्यशैलीलाई फेरि एकपटक फरक ढंगले प्रस्तुत गरेका छन्।
मन्त्री पुनले बिहानै बेनी नगरपालिका–फापरखेत क्षेत्रमा गएको पहिरोको स्थलगत निरीक्षण गरेका छन्। वर्षायामसँगै सक्रिय बनेको पहिरोले स्थानीय बस्ती, सडक र पूर्वाधारमा पारेको प्रभावबारे जानकारी लिँदै उनले सम्बन्धित निकायका प्रतिनिधिसँग छलफल गरेका थिए। पहिरोबाट प्रभावित नागरिकको सुरक्षालाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्न र जोखिम न्यूनीकरणका लागि आवश्यक प्राविधिक अध्ययन तथा दीर्घकालीन योजना बनाउन उनले सम्बन्धित निकायलाई सुझाव दिएका छन्।
त्यसपछि मन्त्री पुनले बेनीस्थित प्रादेशिक अस्पतालको पनि अनुगमन गरेका छन्। अस्पतालमा उपलब्ध सेवा, स्वास्थ्य उपकरण, जनशक्ति व्यवस्थापन तथा बिरामीले भोगिरहेका समस्याबारे उनले अस्पताल प्रशासनसँग जानकारी लिएका थिए। स्वास्थ्य सेवा प्रभावकारी बनाउन प्रविधिको प्रयोग, डिजिटल प्रणालीको विस्तार र सेवा प्रवाहलाई थप सहज बनाउनुपर्नेमा उनले जोड दिएका छन्।
महावीर पुन नेपालमा सूचना प्रविधि र नवप्रवर्तनको क्षेत्रमा लामो समयदेखि सक्रिय व्यक्तित्वका रूपमा परिचित छन्। राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्रका संस्थापक पुनले विज्ञान, अनुसन्धान र स्वदेशमै प्रविधि विकास गर्नुपर्ने अभियानलाई वर्षौंदेखि अगाडि बढाउँदै आएका छन्। ग्रामीण क्षेत्रमा इन्टरनेट विस्तार गर्ने अभियानदेखि अनुसन्धानका लागि आर्थिक स्रोत जुटाउने अभियानसम्म उनले उल्लेखनीय भूमिका खेलेका छन्।
उनले स्थापना गरेको राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्रले स्वास्थ्य, कृषि, शिक्षा, विपद् व्यवस्थापन र उद्योगसँग सम्बन्धित विभिन्न प्रविधिको विकास तथा अनुसन्धानमा काम गर्दै आएको छ। नेपाली युवालाई स्वदेशमै अनुसन्धान र आविष्कारमा प्रोत्साहित गर्ने उद्देश्यले केन्द्रले विभिन्न परियोजना सञ्चालन गरिरहेको छ।
म्याग्दीको दुर्गम गाउँ नाङीमा विद्यालय सञ्चालन, समुदायमा सूचना प्रविधिको पहुँच विस्तार र स्थानीय विकासमा योगदान पुर्याएका कारण पनि महावीर पुनको नाम विशेष रूपमा लिइन्छ। उनी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा समेत सम्मानित व्यक्तित्व हुन्। सामाजिक परिवर्तनका लागि सूचना प्रविधिको प्रयोगमा योगदान पुर्याएबापत उनले अन्तर्राष्ट्रिय रमन म्यागसेसे पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए। त्यसयता पनि उनले सरकारी जिम्मेवारीभन्दा बाहिर रहेर अनुसन्धान, नवप्रवर्तन र सामाजिक अभियानलाई निरन्तरता दिएका थिए।
हाल विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तनमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालिरहेका पुनले मन्त्रालयको नेतृत्व सम्हालेपछि अनुसन्धानमुखी नीति, वैज्ञानिक सोचको प्रवर्द्धन, स्टार्टअप र नवप्रवर्तनलाई प्रोत्साहन गर्ने विषयलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएका छन् । सरकारी निकायमा डिजिटल प्रविधिको प्रयोग विस्तार, अनुसन्धानमा लगानी वृद्धि र स्वदेशी प्रविधिको विकासमा सरकारको भूमिका प्रभावकारी बनाउनुपर्ने धारणा उनी निरन्तर राख्दै आएका छन्।
स्थानीयवासीले मन्त्री पुनको सादगीपूर्ण शैलीको प्रशंसा गरेका छन्। सार्वजनिक ट्याक्सीमा जिल्ला पुगेर औपचारिक कार्यक्रममा भन्दा प्रत्यक्ष रूपमा पहिरो प्रभावित क्षेत्र र अस्पतालबाट अनुगमन सुरु गर्नुले जनप्रतिनिधि जनताको बीचमै पुग्नुपर्ने सन्देश दिएको उनीहरूको भनाइ छ।
मन्त्री पुनको यो भ्रमणले सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिहरूको जीवनशैली र कार्यशैलीबारे पनि सकारात्मक बहस सुरु गराएको छ। सरकारी स्रोतसाधनको न्यूनतम प्रयोग गर्दै प्रत्यक्ष रूपमा जनताका समस्या बुझ्ने उनको शैलीलाई धेरैले उदाहरणीय अभ्यासका रूपमा लिएका छन्।
स्थलगत अनुगमनपछि मन्त्री पुनले स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि, प्रशासन र प्राविधिक टोलीसँग जिल्लाका विकास, विपद् जोखिम न्यूनीकरण, स्वास्थ्य सेवा सुधार तथा प्रविधिमैत्री शासन प्रणालीका विषयमा थप छलफल गर्ने कार्यक्रम रहेको छ।
